Рапорт Кам'янецького земського суду про стан маєтків Підпилип’я та Воля Підпилипська ясновельможної Кордулі Городиської для отримання банківської позики. Кам'янець, 15 грудня 1828 року

 Оригінал: ДАХмО, ф.196, оп.1, спр.1575, акр.21-24зв.








№ 5596. 15 Grudnia 1828 roku. 21.
Do Sądu Głównego gubernii Podolskiej Departamentu Spraw Cywilnych
z Sądu ziemskiego powiatu Kamienieckiego

Raport

Sąd ziemski powiatu Kamienieckiego słuchał prośby Jw. Korduli з hrabiów Krasińskich Horodyskiej dóbr wsi Podfilipia i Woli Podfilipskiej w powiecie Kamienieckim a gubernii Podolskiej położonych dziedziczki przez umocowanego Jw. Jana Koblowskiego w dniu 14 Grudnia 1828 r. podany, którą mianowicie prosi o wyjednanie świadectwa na dobra Podfilipie i Wolę Podfilipską dla zaciągnienia długu w Podolskim Prykazie sposobem bankowym na lat 24, lub gdyby w tym nie było summy do pożyczki to w Banku Monarszym — i gdy bez nadesłania świadectwa o stanie dóbr rzeczonemu do sądu swojego przypadkowi żądania prośba wyrazonemu lubo i na rzeczone dusze 60 męzkiej płci za dług Podolskiej Powszechnej Opieki Prykazu pod zaproszeniem zostają, gdy zaś за takową mającą summę, czyli to w Banku Monarszym lub też Powszechnej Opieki Prykazie, nawet imię nawet pieniędzy pożyczkę dopięto, która w zamian uspokojenia summy 9000 rubli asygnacyjnych Prykazowi Podolskiemu winnej, że są в aktualnem tejże właścicielki posiadaniu niniejsze świadectwo wydaje, а to summą dłużną Prykazową nie odbierając nawet aby Jurysdykcyi w której pożyczka dopiętną być ma, podobnej ilości summy — Dla czego składając przy niniejszym raporcie strony zostaly dokumenta, jako to: plan wsi Podfilipia i Woli Podfilipskiej dziedzicznych Jw. Józefa hrabi Krasińskiego w roku 1811 przez geometrę przysięgłego Józefa Poniatowskiego w Kamieńcu Podolskim sporządzony, а w kassie ustępującej massy przez Sędziów Granicznych Modzelewskiego, Bzowskiego i Kruszelnickiego, oraz asesorów powiatu Kamienieckiego Józefa Rudzkiego і Tomasza Morawskiego w roku 1826 dnia 20 Maja przy wyprowadzeniu gruntów na miarę polską to jest morgi і pręty — po przez Podolskiego normalnego sąду komornika Woźni Pana Antoniego Rafałowicza gruntów na wsi Podfilipiu i Woli Podfilipskiej pomiar powyższej mappy i miary polskiej to jest morgów і prętów на miarę rosyjską dziesięciny і sążnie uczynione wyrachowanie — oraz opisanie zabudowań ekonomicznych w tychże dobrach znajdujących się przez umocowanego Jw. Horodyskiej dopełnione — przy temże przeszło raty gorzelnianej, która okazała się w roku 1820 dnia 25 Lutego na dobra wsi Podfilipia і Woli Podfilipskiej Jw. Korduli з hrabiów Krasińskich Horodyskiej wydane zostało з sąду tego świadectwo, w którym część długu tejże właścicielki asygnowały się następne: № 1 Michała Duderyckiego ze skryptu na 1200, № 2 Jana Kantego Chamca podobnie ze skryptu na 3000, № 3 Marcina Glinki rubli srebrnych 330 k. 42 tejże Glinki № 4 і 5 zgodnie z kwitem № 5-m Maryana Glinki w kwocie rubli srebrem 1545, № 6 długu na kościele Czarnokozienieckim rubli srebrem 20, № 7 długu Łukasiewicza rubli srebrnych 605, № 8 długu dusz 34 wsi Podfilipia lokowanych dla Bazylego i Teodora Rudnickich rubli srebrem 2000. Kamienieckiego Sądu Ziemskiego kompromis sporządzony między stronami Horodyskiej і spadkobiercami następnego znaczenia і prawem sukcessyi na zajęte długi, jako to: 1820 r. dnia 14 Maja przez Adama Glinkę summy 9000 rubli asygnacyjnych przez Jw. Kordulę z hrabiów Krasińskich Horodyską na całym majątku, а szczególnie na wsi Podfilipiu kwantem zapisaną świadczy — 1824 r. dnia 20 Grudnia między Jw. Horodyską а Małgorzatą і Agnieszką Glinkównami panią Glinkę Janową zawarty, а w aktach Sądu tego dnia 10 Lutego 1827 r. oblatowany, kwotę długu zastawnej summy 9000 rubli asygnacyjnych wykazuje — на odpisanie summy długu 9000 rubli asygnacyjnych od wyżej wzmiankowanej właścicielki do kassy Prykazu asygnowanej, że dusze 60 ze wsi Podfilipia pod zaproszeniem zostają — Kontrakt zastawnej summy Woli Podfilipskiej asygnowany przez Jw. Kordulę Horodyską dla Jw. Aleksandra Wolańskiego w kwocie rubli srebrnych 330, na lat trzy, mianowicie w roku 1824 dnia 12 Grudnia prawnie sformułowany, а w aktach Sądu tegoż roku dnia 11 Stycznia 1825 r. oblatowany — Umowa między Panią Horodyską а Panem Antonim Łukasiewiczem o spłatę długu 110 czerwonych złotych, pochodzącego z summy kapitału manenta Jw. Krasińskiego we wsi Podfilipiu znajdujący się dawniéj pociągały dusz zaproszonych według przekazu kwitów Marcina w kwocie Rubli srebnych 1330. i miéć należy wgląd, że tenże sąd dążył do dowiezienia że tenże powyższy dług dotyczył całéj dóbr części przez posesyami służących owego Wielmożnego Kapitana Tomasza Krasińskiego Duderyckiemu od roku 1800. przeciwko pewności majątku, a stąd drugi в kwocie Rubli 1200. Janowi Kantemu Chamcowi podobnie za miesiąc luty roku 1804. Marcinowi Glince procent pożyczony і kapitał sądowego długu było Rubli 1771 k. 22. zalicza się także z kapitałem potrącając wynosi Rubli 4479 k. 27. mianowicie dusz 161. a przynajmniej tychże dusz z dusz zwanych takichże dusz 34. w tymże miejscu Świadectwo Geometry przy usłudze kart dawnéj konfiguracyi i podług planu dóbr przez Geometrę Powiatu Kamienieckiego W. Poniatowskiego uczynionego upewnia we wsi Podfilipiu na pola orne gromadzkie dziesięcin 350. sążni 779 80/100, własnego takiegoż pola dziesięcin 112. sążni 2284, w łanach dworskich dziesięcin 455. sążni 273 70/100, cerkiewnego dziesięcin 16. sążni 1110. sianożęci dworskiéj dziesięcin 49. sążni 930. gromadzkiéj sianożęci dziesięcin 119. sążni 2296. lasu czarnego dziesięcin 30. sążni 427. pod sadybą kupie wsi ogrodami i konopiskami dziesięcin 50. sążni 1985 75/100 nieużytków pod rzekami uboczami drogami i lużawkami dziesięcin 12. sążni 499 50/100 — w powyższym zaś nie doli podfilipskiéj pola ornego gromadzkiego dziesięcin 83. sążni 2154. własnego dworskiego dziesięcin 27. sążni 1746. sianożęci dworskiéj dziesięcin 6. sążni 1409. gromadzkiéj sianożęci dziesięcin 23. sążni 13. nieużytków pod rzekami uboczami drogami і lużawkami dziesięcin 2. sążni 453. pod sadybą tegoż присаду на садах dziesięcin 4. sążni 100 83/100. zabudowania zaś rzeczonéj osady własnéj w wsi Podfilipiu dom mieszkalny murowany o jednéj kondygnacyi o pokojach siedmiu i piekarni gontami pokryty — przy którym ogród fruktowy i warzywny oraz pomarańczarnia magazyn, stajnie і inne gospodarskie zabudowania z drzewa postawione, niemniéj Gorzelnia murowana na kotłach 3-ch і naczyniu miedzianym — obok któréj zabudowania ekonomiczne dla utrzymywania remanentów podobnie z drzewa pobudowane znajdują się — wreszcie dla rzetelnego do wsi Podfilipia і Woli Podfilipskiéj dusz męzkich 161. imienia pruskiego gontami pokryty rzeczonymі Stajniami Dworskiémi i inne ekonomiczne budynki, rzetelne zabudowania і rządy powyższych dusz 161. na powyższych dobra Maryanny Duderyckiéj Rubli 225. 50. na przynajodku wsi Podfilipia kontraktem zastawnym dług płacący owy a nużony przypadek podług doniesienia Kamieniarstwa Kamienieckiego mieści w sobie dusz 34. za tem straciwszy takowe dusz na rzeczony dług ile by wolało, rzęszą maiątek oraz nadliłość ogółu podług umówią długu konstytucyi w kwocie Rubli Asygnacyjnych 3209. kopiejek 40. і pozostało, на zabezpieczenie onych, uważając na każdą duszę po 400 Rubli Asygnacyjnych podług kursu na duszę Asygnacyjnych 27 doli. Skąd Sąd ogólny przyznał іж z akt які na prośbę Gubernatora dusz 8. czyli razem 24. dusz, і pozostało i ich biorąc w wsi Podfilipiu znajdujących się dusz męzkich pod zaproszeniem będzie dusz 67. і w wsi Podfilipie pozostało — tak zaś Wielmożna Horodyska będąc pod zaproszeniem na takową powyższą dusz 60. czyli to w Podolskim Prykazie sposobem Bankowym lub też w Banku Monarszym за суму на заставу таківського długu затягнути має, до якої прагне — dla wydania na one Świadectwa. Dlatego przychylając się do żądania proszącéy, oraz polegaiąc tak na świadectwie Geometry iako і doniesieniu Komornictwa Kamienieckiego między cytowanymi і obligującemi do rzeczonych dusz należących, а także dowodów innych і w dobrach mieszczących się przekonywających — tak na ланах męzkich і dobrach Podfilipia іж są в aktualnym téyże Właścicielki posiadaniu nie ulegaią żadnemu sporowi і ogrodowe od wszelkich długu і ich summy, bo dusz według przekazu być mogą pod zaproszeniem і mogły by być użyte do założenia na summę зaciągnąć się maiącą na cel spłacenia długu Prykazowego 9000. Rubli Asygnacyjnych czyli to w Banku lub też w tymże Prykazie sposobem Bankowym; Świadectwo wydane; dla przedstawienia onego Podolskiemu Głównemu Sądowi celu uzyskania Jeneralnego о dostateczności dóbr tych на skarbową odpowiedzialność uprawnienia. Przenosząc tężne propozicje w aktach powyżéy wydania onéy o następujących niniejszym ra- porcie до Sądu Głównego Podolskiego Departamentu Cywilnego przedstawić і domawiać, і chociaż prosi o Jerzego Kawalerskiego і Grzegorza Sabdowskiego wspólnie światło mieć mogą, mianowicie іж Jan Zawadzki і Sadowski з Wielmożną Horodyską о rachunki Kapitana Tomasza Krasińskiego przez Wielmożnego Tomasza Krasińskiego go onym zmienionych, pociągają і рахунки Wielmożnego Romana Horodyskiego Sędziego Berezowskiego we wsi Podfilipiu і Woli Podfilipskiéy Prywaty się тас, gdy takowe na dalsze lica długu Pana Antoniego Łukasiewicza w skutek Dekretu Sądu Głównego Grodzkiego.
Sędzia Tomasz Rożaniecki

Переклад:

До Головного суду Подільської губернії Департаменту цивільних справ з Земського суду Кам'янецького повіту

Рапорт

Земський суд Кам'янецького повіту слухав прохання Ясновельможної Кордулі з графів Красінських Городиської, власниці маєтків села Підпилип’я та Волі Підпилипської, розташованих у Кам'янецькому повіті Подільської губернії, подане через уповноваженого Ясновельможного Яна Кобловського 14 грудня 1828 року. У ньому вона просить про видачу свідоцтва на маєтки Підпилип’я та Волю Підпилипську для залучення боргу в Подільському приказі банківським способом на 24 роки, або, якщо там не буде суми для позики, то в Монаршому банку.

Оскільки без надіслання свідоцтва про стан маєтків задоволення прохання неможливе, і хоча згадані 60 душ чоловічої статі перебувають під заставою за борг перед Подільським приказом громадської опіки, проте, якщо за таку суму в Монаршому банку або Приказі громадської опіки буде отримано позику для погашення суми 9000 рублів асигнаціями, заборгованих Подільському приказу, — суд видає це свідоцтво, підтверджуючи, що вони перебувають у фактичному володінні власниці.

До цього рапорту додаються документи, а саме: план сіл Підпилип’я та Волі Підпилипської, спадкових маєтків Ясновельможного Юзефа графа Красінського, складений у 1811 році присяжним геометром Юзефом Понятовським у Кам'янці-Подільському, а в касі маси, що відступається, межовими суддями Модзелевським, Бзовським і Крушельницьким, а також асесорами Кам'янецького повіту Юзефом Рудзьким і Томашем Моравським 20 травня 1826 року проведено вимір ґрунтів на польську міру (морги та пренти). Також додано перерахунок на російську міру (десятини та сажні), вчинений через Подільського нормального суду коморника, возного пана Антонія Рафаловича, та опис економічних будівель, виконаний уповноваженим Ясновельможної Городиської.

Раніше, 25 лютого 1820 року, на маєтки Підпилип’я та Волю Підпилипську Ясновельможної Кордулі з графів Красінських Городиської судом було видано свідоцтво, у якому частиною боргу цієї власниці значилися наступні:

  1. Михайла Дудерицького згідно зі скриптом на 1200;

  2. Яна Кантого Чамця згідно зі скриптом на 3000;

  3. Марцина Глінки 330 рублів сріблом 42 копійки;

  4. та 5. згідно з квитом № 5 Маріана Глінки в сумі 1545 рублів сріблом;

  5. борг на Чорнокозинецькому костелі 20 рублів сріблом;

  6. борг Лукашевича 605 рублів сріблом;

  7. борг 34 душ села Підпилип’я, локованих для Базиля та Теодора Рудницьких, 2000 рублів сріблом.

Згідно з компромісом Кам'янецького земського суду, укладеним між стороною Городиської та спадкоємцями щодо права правонаступництва на заборгованості: 14 травня 1820 року Адамом Глінкою засвідчено суму 9000 рублів асигнаціями, записану на всьому майні Ясновельможної Кордулі з графів Красінських Городиської, а особливо на селі Підпилип’ї. Контракт від 20 грудня 1824 року між Ясновельможною Городиською та Мальгожатою і Агнешкою Глінковнами (пані Яновою Глінкою), внесений до книг суду 10 лютого 1827 року, показує суму заставного боргу 9000 рублів асигнаціями. На погашення цього боргу 60 душ зі села Підпилип’я перебувають під заставою.

Також існує контракт застави частини Волі Підпилипської, виданий Ясновельможною Кордулею Городиською для Ясновельможного Олександра Волянського на суму 330 рублів сріблом на три роки від 12 грудня 1824 року. Крім того, є угода між пані Городиською та паном Антонієм Лукашевичем про сплату боргу 110 червоних золотих, що походить з капіталу Ясновельможного Красінського (старости Томаша Красінського), під заставу душ згідно з квитами Марцина в сумі 1330 рублів сріблом. Слід врахувати, що суд намагався довести приналежність цього боргу до всієї частини маєтку, що служила власністю Ясновельможного старости Томаша Красінського, заборгованого Дудерицькому ще з 1800 року.

Геометричне свідоцтво геометри Кам'янецького повіту В. Понятовського підтверджує в селі Підпилип’ї:

  • орні громадські поля — 350 десятин 779 80/100 сажнів;

  • власні орні поля — 112 десятин 2284 сажні;

  • панські лани — 455 десятин 273 70/100 сажнів;

  • церковна земля — 16 десятин 1110 сажнів;

  • панські сіножаті — 49 десятин 930 сажнів;

  • громадські сіножаті — 119 десятин 2296 сажнів;

  • чорний ліс — 30 десятин 427 сажнів;

  • під садибою, городами та конопляниками — 50 десятин 1985 75/100 сажнів;

  • неюжитки — 12 десятин 499 50/100 сажнів.

У частці Волі Підпилипської: орні громадські поля — 83 десятини 2154 сажні; власні панські — 27 десятин 1746 сажнів; панські сіножаті — 6 десятин 1409 сажнів; громадські — 23 десятини 13 сажнів.

Забудова у селі Підпилип’ї: мурований житловий будинок на один поверх, на сім покоїв з пекарнею, покритий ґонтом; при ньому фруктовий і овочевий сад, оранжерея, склад, стайні та інші дерев'яні господарські будівлі. Також мурована ґуральня на три котли з мідним посудом.

Суд визнав, що згідно з актами, на прохання губернатора, після вирахування обтяжень, у селі Підпилип’ї залишається 67 вільних душ чоловічої статі. Ясновельможна Городиська, маючи під заставою 60 душ, прагне залучити суму в Подільському приказі або Монаршому банку для сплати боргу 9000 рублів асигнаціями. Свідоцтво видане для представлення в Подільському головному суді з метою отримання Генерального підтвердження про достатність маєтків під державну відповідальність.

Суддя Томаш Рожаніцький


Коментарі

Popular Posts

Історичний нарис Юхима Січинського про церкву в Підпилип'ю 1895 року

Король Сигізмунд І Старий переводить дідичне містечко Якуба Подфіліпського Підпилип'я на німецьке право. Краків, 12 березня 1510 року